kastamonuilkhaber @ gmail.com

 Halil Serdar Bıyıklı, 1956 Daday doğumludur. 1979’da Ankara Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Resim-İş Bölümü’nü bitirdi. Millî Eğitim Bakanlığı’nın değişik kademelerinde öğretmenlik ve idarecilik yaptı. Yöresi ile ilgili sosyal ve kültürel çalışmalarda bulundu. Tanıtım çalışmalarına katkı sağladı. Konferanslar verdi. Yağlıboya resim sergileri açtı. “Daday Kültür Sanat Turizm” isimli kitabı 2000 yılında yayımlandı.

“Miralay Halit Akmansü” (1), Bıyıklı’nın Pamiray Yayınlarından çıkan ikinci eserinin adı. Yunan kuvvetlerinin Başkumandanı Genaral Nikolas Trikupis’i teslim alan, İstiklâl Harbi Komutanlarından 5. Kafkas Tümeni Komutanı Dadaylı Halit Akmansü’ ile ilgili bu değerli çalışmaya önsöz yazan Halit Akmansü’nün torunu Dr. Ş. Halit Akmansu, eserle ilgili duygularını şöyle ifade etmiş: “Sayın Halil Serdar Bıyıklı, yakın tarihe ait bazı bilgilere, doğrudan Halit Bey’in ve O’nu yakından tanıyanların hatıra notlarına, meclis tutanaklarına ve diğer belgelere başvurarak elde ettiği notlar yardımı ile bu örnek kişinin enerji kaynağı olan, birçok özellikleri kendinde toplayan bu alçak gönüllü kişinin türlü siyasi akım ve olaylar arasında unutulmuş ismini sıkça anmakta ve hatırlatmakta; O’nu düşünen ve duyan kitlelerin göz önüne koymağa çalışmaktadır.”

Halit Akmansü, 1884’de Daday’da doğdu. İlk ve orta tahsilini Daday ve Kastamonu’da yapmış, 1899’da askeri liseye, 1900 yılında da Bursa Askeri Hazırlama Okuluna kaydolmuş 1903 yılında bu okulu birincilikle bitirmiştir. 1906’da Mühendishane-i Berri Hümayun’u (İstanbul Teknik Üniversitesi’nin eski adı), 1909’da da Harp Akademisini bitirmiş ve kurmaylık diploması alarak yüzbaşı olmuştur. Balkan Savaşı, Birinci Dünya Savaşı ve İstiklâl Savaşı’na katıldı. 1916’da Kût’ül Emmâre’de kolordunun ön saflarında bulunarak büyük kahramanlıklar gösteren 52. Tümen birliklerinin sevk ve idaresini yaptı. 1911’de Halep’te Süvari Miralayı Bedirhan Bey’in büyük kızı Fatma Hanım’la evlendi. Bu evlilikten beş çocuğu oldu. 1921’de Anadolu ve Bağdat Demiryolları Genel Müdürlüğüne atandı. 1922-1924’te Kafkas Tümeni Komutanı ve aynı zamanda Kastamonu Milletvekili olarak hizmet etti. 1929’da askerlikten emekliye ayrıldı. 10 Şubat 1953’de vefat etti. İstanbul Karacaahmet Mezarlığı’nda defnedildi. Halit Bey’in naşı 1988 yılında 61 İstiklâl Savaşı kahramanı ile beraber Ankara’da oluşturulan devlet mezarlığına nakledildi.

Miralay Halit Bey, Türk Tarihine Yunan Kuvvetlerinin Başkumandanı General Nikolas Trikupis’i teslim alan kumandan olarak adını yazdırmıştır. 2-3 Eylül 1922 gecesi saat 22.00’de 5. Kafkas Tümeni Komutanlığı’nın bulunduğu Çakmaklıtepe’ye (Bölmeliktepe) getirerek Halit Bey’e teslim edilen esirlerden birisi Yunan Kolordusu Kumandanı Genaral Trikupis’ti. Halit Bey, esirlere iyi davranılması sağladı. Kendilerine yiyecek ikram ettirdi. Esirler, geceyi Çakmaklıtepe’de kurulan çadırlarda geçirdiler ve 3 Eylül sabahı Uşak’ta bulunan 4. Kolordu Komutanlığı emrine gönderildiler. Bugün Uşak Bölmelitepe’de zamanın Valisi İhsan Tekin tarafında yaptırılmış bir vefa anıtı ile Daday, Kastamonu ve Uşak’ta “Miralay Halit Akmansu” adını taşıyan okul, cami, cadde ve kurumlar bulunmaktadır.

Halit Akmansü, 1920’de görevli olduğu Diyarbakır’dan ayrılırken vedalaşmaya gelen bölgenin ileri gelenlerinden Niyazi Bey, O’nun için şunları söylemişti: “Çok memurlar, valiler, kumandanlar gördüm. Çok tecrübem, temasım var. Bir buçuk senedir de sizi gördüm. Her halinizi biliyorum. İnsan dünyada en çok paraya özenir. Siz isteseydiniz bu karışık zamanında, burada amir iken pek çok para sahibi olabilirdiniz. Şimdi atlarınızı satıp gidiyorsunuz. Hediye almaya bile tenezzül etmediniz. Ben, sizin kadar namuslu memur görmedim.”

Milletvekilliğinin sona ermesinden sonraki tek parti döneminde ekonomik sıkıntılar yaşar. Bunu duyan Atatürk, Ali Fuat Cebesoy vasıtasıyla kendisinin sıkıntılarını gidermek için tekrar milletvekili adayı olmasını ister. 1939’da da İsmet Paşa O’nu 250 lira maaşla Zonguldak Kömür İşletmelerinde yönetim kurulu üyeliğine atar. Ancak mağrur komutan, kendisine büyük maddi avantajlar sağlayıp ekonomik sıkıntılarını giderecek bu tekliflerin kendi isteği dışında ekonomik durumunu iyileştirmek maksadıyla yapılması sebebiyle kabul etmez. Sıkıntılarını Daday’daki atalarından kalan arazilerini satarak gidermeye çalışır.

Halil Serdar Bıyıklı, yukarda belirtmeye çalıştığım örneklerde görüldüğü gibi yakın tarihimizin bilinmeyen bir sayfasına ışık tutmuş, bu değerli eserle İstiklâl Savaşı kahramanı Halit Paşa’yı bugünün nesillerine tanıtmak gibi önemli bir görev ifa etmiş, geçmişle günümüz arasında bir köprü kurmuş. Halil Serdar Bıyıklı’yı kültür dünyamıza kazandırdığı bu güzel eser için tebrik ediyor, eseri Kastamonulu hemşerilerime tavsiye ediyorum.
(1)   Miralay Halit Akmansu / Halil Serdar Bıyıklı

Pamiray Yayınları / 0212 435 35 45 / pamirayyayinlari@gmail.com