info @ kastamonuilkhaber.com

GIDA HİJYENİ
Gıda Hijyeni nedir
?
Gıda hijyeni, gıdanın kullanım amacı dikkate alınarak, gıda zehirlenmeleri vb. tehlikelerin kontrol altına alınması ve gıdanın insanlar tarafından tüketiminin uygunluğunun sağlanması için başvurulan tedbirler olarak tanımlanmaktadır. Bir başka ifade ile herhangi bir gıdanın temizliği ve tümüyle hastalık yapan zararlı mikroorganizmalar, zararlı katkı maddeleri vb. etmenlerden arındırılmasıdır.
 

Gıda Hijyeninin Önemi

Son yıllarda üretimi ve kullanımı hızla artan; sentetik ve katkı maddeli gıdaların tüketilmesi, ev ve kişisel ihtiyaçlar için kullanılan modern teknolojik aletlerin (dondurucular, nemlendiriciler, klimalar, havalandırma sistemleri mikrodalga fırınlar, sıcak su sistemleri vs.) kullanımı ile ilgili yetersiz bilgiler, bir takım sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, sağlıklı gıdaların üretilmesi, gıdaların ve gıdaların bulunduğu ortamların korunması için gerekli olan yeterli hijyen seviyesine ulaşmak için; üreticilerin ve tüketicilerin yeterince bilgilendirilmesi, ev ve iş ortamlarının hijyen kurallarına uygun hale getirilmesi ve doğru temizlik tekniklerinin uygulanması halk sağlığının korunması açısından önemlidir. 
 

Dünyada her yıl birçok insan yedikleri yemekler nedeni ile hastalanmakta ve hastalık durumunda ishal, kusma, mide bulantısı, ateş, kramplar gibi belirtiler gözlenmektedir. Bu şekilde hastalananlar, genellikle grip olduklarını zannederler. Ancak, gerçek problem, birkaç saat veya birkaç gün önce yedikleri yemeklerde bulunan bakteriler tarafından oluşturulan sağlıksız gıda kökenli hastalıktır.
 

-    Güvenilir olmayan kaynaktan elde edilen gıdalar,
-    Yetersiz kişisel hijyen
-    Uygun olmayan depolama şartları,
-    Sağlıksız katkı maddeleri,
-    Temiz olmayan gıda işleme malzemeleri,
-    Yetersiz pişirme, gibi uygulamalar gıda zehirlenmelerinin ve gıda kökenli hastalıklarının nedenleri olarak gösterilmektedir.
 
Yüksek oranda rutubet ve protein içeren ve asidik (ekşi) karakter taşımayan gıdalar hastalıkların oluşmasında rol oynayabilirler ve riskli gıdalar sınıfına girerler. Yüksek oranda protein ve rutubet içeren gıdalar ise, süt ve süt ürünleri, yumurta, et, tavuk eti ve balık gibi gıdalardır. Bu tür gıdalar, hastalık oluşturan mikroorganizmaların hızla gelişmesi için uygun şartları taşırlar.
 

Gıda Hijyeni ile İlgili Neler yapılmalı? 
 

-Gıda zehirlenmesi daha çok bakterilerin üremesiyle ortaya çıkar. Kaynatma işlemi sırasında bakteriler ölür. Pişmiş yiyecekler, hazırlandıktan hemen sonra yendikleri takdirde en iyi lezzeti ihtiva ederler. Bakteriler en iyi oda (25 oC) ve vücut (37 oC) sıcaklığında ürerler.
 

-Pişmiş et, balık, yumurta ve süt ılık ortamlarda 1-2 saatten fazla bekletilmemeli.
 

-Bozulabilecek nemli gıdaların buzdolabında muhafaza edilmelerinin nedeni bakterilerin soğuk ortamda üremelerinin yavaşlamasıdır. Buzdolapları bakterileri öldürmez fakat üremelerini yavaşlatır. Ortam ne kadar çok soğuk ise gıdanın sağlıklı kalma süresi de o kadar uzundur. Örneğin, et ürünleri -18 oC ve altında 6 ay kadar bozulmadan kalabilirler.
 

-Gıdalarla temas eden kişiler, kişisel temizliğe (özellikle el hijyenine) son derece özen göstermeli.
 

-Gıdaların işlenmesinde gıda üretim merkezlerinde ve mutfakta kullanılan ekipmanın (tezgah, bıçak, doğrama tahtaları vs.) temizliği belirli periyotlarda mutlaka yapılmalıdır.
 

-Satın alınan gıda ürünlerinin üzerindeki etiketlerin iyi incelenmesine, üzerinde üretim ve son kullanma tarihi, TSE ve ilgili uluslararası kalite belgelendirme kuruluşları tarafından belgelendirilmiş ve ilgili bakanlık izinlerinin olmasına dikkat edilmelidir.
 

MUTFAK HİJYENİ
Mutfak Hijyeni Nedir?
 

Mutfak hijyeni genel gıda hijyeni kapsamı içinde, gıdaların sağlığa uygun koşullarda hazırlanmasını ifade eden bir kavramdır. Temiz ve düzenli bir mutfak, mutfak hijyeninin ön koşulu olarak kabul edilir.
 

Ev ve İşletme Ortamları İçin Mutfak Hijyeninin Önemi
Sağlıklı yaşam için gıdaların güvenli bir biçimde hazırlanması gerekir. Böylelikle hem zehirlenmeler önlenir, hem de iş ve müşteri kaybı olmaz. Tezgahların ve malzemelerin temiz tutulması mutfak hijyeni için çok önemlidir.
 

Temiz çalışırsanız fare ve böcekleri önlersiniz, aynı zamanda da işletmenize müşteri çekersiniz. Hijyen kuralları, ev ortamından, seyyar satıcılar ve beş yıldızlı lokantalara kadar yemek üretimi yapan her yer için geçerlidir.
 

Yemeklerin hazırlanıp tüketildiği veya satıldığı veya gıda maddeleri satan bir işyeriniz varsa; standartlara uyma ve diğer benzer işletmelerle rekabet açısından hijyen kurallarına uymanız kaçınılmazdır.
 

Söz konusu kurallar ister ticari bir işletmenin mutfağı, ister evimizin mutfağı olsun, her yer için geçerlidir. Mutfak çalışanları hijyen kurallarına uyduğunda, tüketicilerin memnuniyetleri bir şekilde işletmelere yansıyacaktır. Böylece yapılacak eğitim çabaları hedefine ulaşmış olacaktır.
 
 
Mutfakta Hijyenik Ortam İçin Bazı öneriler

-Güvenli gıda ve yemek hazırlamanın altın kuralı temizliktir. Yemek hazırlamaya başlamadan önce ve çiğ et veya tavuk ürünlerine dokunduktan sonra eller 20 saniye süreyle sıcak su ve sabunla yıkanmalıdır.
 

-Uzun saçlar bone veya eşarpla örtülmeli, eldeki kesik ve yaraların tamamen yara bandıyla kapalı olduğundan emin olunmalıdır. Yara enfeksiyon kapmışsa mutfaktan uzak durulmalıdır.
 

-Mutfakta kullanılan her türlü cihaz ve malzemenin temiz olması gerekir.
 

-Mutfaklarda kullanılan bulaşık bezleri/süngerler iyi temizlenmezse birkaç saat içinde üzerlerindeki bakteriler milyonlarca sayıya çıkabilmektedir. Bu tür malzemeler içine klor veya çamaşır suyu damlatılmış deterjanlı sıcak su ile sık sık yıkanmalıdır.
 

-Çiğ etlerin hazırlanmasında kullanılan bıçak ve benzeri malzemelerdeki mikroorganizmaların diğer gıdalara bulaşmasını önlemek için, bu tür malzemenin önce temizlenip sonra kaynar su içinde bekletilerek dezenfekte edilmesi gerekir.
 

-Üzerinde çiğ et doğranmış tezgâh veya kesme tahtasında sebze ve benzeri gıdalar doğranmamalı. Mümkünse taze tüketilen gıdalar için ayrı, çiğ et tavuk balık için ayrı, yenmeye hazır gıdalar (ekmek gibi) için ayrı bir kesme tahtası kullanılmalıdır. Bu yolla salata gibi pişmeyen gıda maddelerine, çiğ etlerden bakteri bulaşması önlenmiş olur.
 

-Mutfaklarda kağıt havlu kullanımı tercih edilmeli veya bu amaçla bezler kullanılmışsa, yüksek sıcaklıkta, içine klor veya çamaşır suyu damlatılmış deterjanlı su ile yıkanmalıdır.
 

-Mutfakta çok sayıda temiz kap bulundurulmalı, gıdaların sağlıklı koşullarda hazırlanabilmesi için çiğ ve pişmiş et, tavuk ürünleri için ayrı kaplar kullanılmalıdır. Aksi takdirde çiğ et ve tavuk ürünleri ile bu ürünlerin suyunda bulunabilecek zararlı bakteriler, pişmiş gıdalara bulaşabilir.
 

-Çiğ et veya tavuk ürünlerini paketlemek için kullanılan köpük bazlı kaplar, yumurta kutuları veya plastik kaplar bulaşmaya neden olabileceği için, bu kaplar başka gıda maddelerini saklamak için tekrar kullanılmamalı, atılmalıdır.
 

-Yemek pişirme kapları için, mümkün olduğu karda çelik ve benzeri malzemeden yapılmış olanları tercih etmeli, plastik madde (teflon) ile kaplanmış malzemeler sıcak yemeklerde kullanılmamalıdır. Özellikle teflon tencere ve tavalar kullanılacaksa; tahta kaşık-çatal kullanılmalı, bu tür malzemelerin çizilmesine fırsat verilmemelidir.