info @ kastamonuilkhaber.com

 


Prof..Dr. Zekeriya YERLİKAYA* 


Tütün Bitkisindeki Maddeler


İnsanın sağlıklı, başarılı ve mutlu olabilmesi için beden ve ruh sağlığının her türlü zararlı maddelerden korunması lâzımdır. Tütün bitkisinde ve sigara dumanında da bağımlılık yapan, insanın ruh ve beden sağlığını bozan çok sayıda zararlı madde bulunmaktadır. Tütün, sigara ve bu tür maddelerin dumanı, sigaranın yakıldığında yaklaşık olarak 850 oC de gerçekleşen yanma tepkimeleri sonucunda açığa çıkan 400 adedi zehirleyici ve 43 adedi kansere sebep olan toplam 4000 adet farklı maddeyi içinde barındırır. Bu maddelerden bazıları da, belli bir dozun üzerine çıkıldığında, insan sağlığı açısından son derece zararlı olan Radon-222 ve Polonyum-210 gibi radyoaktif elementlerdir.


Atom bombasının patlamasıyla, etrafa saçılan korkunç dozlarda etkisini onlarca yıl devam ettiren zararlı radyasyonun sigara dumanındaki varlığından habersiz olan birçok insanımız, bu maddeyi bilinçsizce ve aşırı bir biçimde tüketmektedir. Bu nedenle, hiçbir güvenlik önlemi olmayan ve etrafa daima radyasyon sızdıran ve “Tütün Nükleer Santrali” de diyebileceğimiz sigaradaki bu gerçeğin; eğitim-öğretim programları, seminer, konferans vb etkinlikler kapsamında planlı bir şekilde ilgili kurum ve kuruluşlarca insanlara anlatılması, okullarda okutulan ders kitaplarında bu konuların doğru ve yeterli bir şekilde yer alması sigara ile ilgili mücadeleye önemli katkılar sağlayacaktır.


Sigara Dumanındaki Radyasyon
Son asrın, uğrunda en çok para harcanılan ve sağlık açısında en zararlı maddelerinden birisi de sigaradır. Batılı ülkelerde 1960’li yılların sonlarına doğru yapılan bilimsel çalışmalarla, sigara ve sigara dumanındaki varlığı kanıtlanan ve bugüne kadar hakkında birçok bilimsel araştırma yapılmış, makale yayınlanmış sigara dumanındaki radyasyon konusu; maalesef, ülkemizde fazla gündeme getirilememiştir. 
Radyasyonun genel bir tanımı “elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçimindeki enerji yayımı veya aktarımı” şeklindedir.


Yüksek frekanslı, iyonlaşabilen radyasyon ise “atomlardan yayılan, gözle görülmeyen, maruz kalınan miktara bağlı olarak, insan sağlığına zarar veren çok yüksek enerjili parçacıklar ve ışınlar” şeklinde tanımlanır.
Çevremizde bulunan birçok radyoaktif madde, temel yapı taşı olan bazı atomlarının kararsız olması nedeniyle iyonlaşabilen, yüksek enerjili radyasyon yayar.  Tütün bitkisindeki radyasyonun kaynakları; tütün bitkisinin yetiştirildiği alanlarda kullanılan fosfat gübresi, toprakta ve havada bulunan bazı radyoaktif elementlerdir (Radon-222 ve Polonyum-210)


Sigara dumanındaki zararlı radyasyonun varlığı, 1960’lı yılların sonunda, bu alanda Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) araştırma yapan bilim adamları tarafından ilk defa gündeme getirilmiştir. Bu gerçek, ülkeleri yönetenler, halklarının sağlığından sorumlu olan yöneticiler ve sigara üreticileri tarafından yıllardan beri bilinmesine rağmen ne yazık ki yeterince gündeme getiril(e)memiştir. Bugün itibariyle, bilgiye ulaşmanın artık çok olay olduğu bu iletişim çağında, herkesin oturduğu yerden, internet ortamında bilimsel dergilerden veya arama motorlarından, doğru kelimeleri girerek (örneğin, “radiation in cigarette” vb.), bu konuda yapılan çalışmalara ve elde edilen sonuçlara ulaşması mümkündür.


Sigara dumanındaki radyasyonun bir kısmı içici tarafından vücuda alınırken önemli bir kısmı da içici tarafından çevreye üflenmektedir. Çevreye yayılan bu radyasyonun bir kısmı da (varsa) çevrede bulunan pasif içiciler tarafından vücutlarına alınmaktadır. Yoğun olarak sigara içenlerin vücutlarında, doğal olarak yoğun bir radyasyon miktarı olacak ve sigara içmedikleri zamanlarda bile, bu radyasyonu etrafa sürekli yayarlar.


Devam edecek…


*Kastamonu Üniversitesi Öğretim Üyesi 
Kaynaklar
1. http://www.acsa.net/
2. http://www.fha.state.md.us/
3. Wesley S. Godwin*, Vincila R. Subha and Khan M. Feroz,  210Po radiation dose due to cigarette smoking, Current Scıence, Vol. 98, No. 5, 10 March 2010
4. Tobacco Myths And Myth – Understandings, Steven Kipnis MD, FACP, FASAM Robert Killar, CASAC Peggy Bonneau, Director of Health and Wellness, Office of Health, Wellness and Medical Direction October 2007
5. http://fusioned.gat.com/images/pdf/radiation_poster.pdf
6. http://blog.hackingcough.com/2006/12/poloniums-smoky.htm
7. Fernando P. Carvalho and João M. Oliveira, Polonium in cigarette smoke and radiation exposure of lungs, Czechoslovak Journal of Physics, Volume 56, Number 1, D697-D703, DOI: 10.1007/s10582-006-1086-2.
8. http://www.epa.gov/radtown/tobacco.html.
9. Yerlikaya, Z. (2016). Sigara Dumanındaki Radyasyon ve İnsan Sağlığına Etkileri. Online Fen Eğitimi Dergisi, 1(1): 60-67. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/237362